SOYA CHIQINDISIDAN OZIQ-OVQAT OQSILLARINI OLISH
Annotatsiya
Annotatsiya: Ushbu maqolada soya chiqindisidan oziq-ovqat oqsillari olish <br> usullari ko’rib chiqilgan. Keyingi paytlarda yildan-yilga aholi soni ortib borayotganligi sababli, insonlarni <br> oziq ovqat maxsulotlari, oqsil moddalariga bo’lgan talab kuchayib bormoqda. Sifatli <br> ozuqa va oziq-ovqat oqsilini manbaini topish yo’lida olimlar azal-azaldan izlanib <br> kelganlar. <br> Soya urug’ining asosiy biokimyoviy tarkibiy qismi oqsil hisoblanadi. Dunyoda <br> yetishtiriladigan barcha ekinlar orasida soya eng yuqori proteinli ekinlardan <br> hisoblanadi. Qimmatli ozuqa ekanligi esa uning ahamiyatini yanada oshiradi. Soya <br> oqsili tana tomonidan oson so’riladi va tanadagi immunitetni yaxshilaydi. <br> Adabiyotlarlardan ma’lumki, soya doni massasining 30-50 % oqsillardan iborat va bu <br> umumiy oqsilning 65-85 % ini tashkil qiladi. Bu esa ko‘p miqdorda soya oqsilini <br> ajratib olish va turli maqsadlarda foydalanish imkoniyatini beradi [1]. So‘nggi <br> yillarda ushbu oqsildan tibbiyot sohasida (gidrogellar, suyak plombalari, antibakterial <br> polipeptidlar olishda), farmasevtika sohasida (IFA test-sistemalari ishlab chiqarishda) <br> va oziq ovqat sanoatida (bolalar kashasi, kolbasa va x.) xomashyo sifatida keng <br> miqyosda foydalanilmoqda [2]. Soya-nafaqat oqsil manbai, balki urug’dagi miqdori <br> 16% dan 27% gacha o’zgaradigan yog’ manbai xamdir. Soyaning yana bir xarakterli <br> xususiyati uglevod miqdorining yuqori emasligidir. Soya oqsili tarkibida tengsiz <br> aminokislotalarning muvozanatlashgan nisbatlari mavjud va u tuxum va go’sht <br> oqsiliga tenglashtiriladi. Shuning uchun ham bu oqsilni maqsadga qarab, ajratishning <br> yangi usullarini ishlab chiqish, xususiyatlarini o‘rganish va inson faoliyatinig turli xil <br> sohalarida foydalanishga bo‘lgan qiziqish ortib bormoqda.