BOLALARDA UROLITIAZ: EPIDEMIOLOGIYA, PATOFIZIOLOGIYA, DIAGNOSTIKA VA DAVOLASH BO'YICHA ZAMONAVIY QARASHLAR VA MINTAQAVIY TAHLIL
Annotatsiya
BOLALARDA UROLITIAZ: EPIDEMIOLOGIYA, PATOFIZIOLOGIYA, DIAGNOSTIKA VA DAVOLASH BO‘YICHA ZAMONAVIY QARASHLAR VA MINTAQAVIY TAHLIL Xayitov Ulug’bek Xujaqulovich Samarqand davlat tibbiyot universiteti, M.A. Axmedov nomidagi 2-son bolalar xirurgiyasi kafedrasi katta o’qituvchisi. O‘zbekiston, Samarqand shahri, Amir Temur ko‘chasi 18, Tel: +998 66 2330841 E-mail: [email protected] Xolmurodov Javohir Anvarovich Samarqand davlat tibbiyot universiteti, M.A. Axmedov nomidagi 2-son bolalar xirurgiyasi kafedrasi assistenti. O‘zbekiston, Samarqand shahri, Amir Temur ko‘chasi 18, Tel: +998 66 2330841 E-mail: [email protected] Mavlanov Nurbek Nizom o’g’li Samarqand davlat tibbiyot universiteti, M.A. Axmedov nomidagi 2-son bolalar xirurgiyasi kafedrasi assistenti. O‘zbekiston, Samarqand shahri, Amir Temur ko‘chasi 18, Tel: +998 66 2330841 E-mail: [email protected] https://doi.org/10.5281/zenodo.18314057 Annotatsiya: Urolitiaz — siydik chiqarish tizimida turli mineral tarkibli konkrementlarning shakllanishi bilan tavsiflanadigan, ko‘p omilli polietiologik kasallikdir. Ilgari pediatrik populyatsiyada nisbatan kam uchraydigan nozologiya sifatida baholangan bo‘lsa, so‘nggi yillarda bolalar, jumladan chaqaloqlar orasida ham urolitiazning uchrash chastotasi global miqyosda ortib bormoqda. Epidemiologik tahlillar ushbu patologiyaning iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ko‘proq qayd etilishini ko‘rsatib, uni zamonaviy "turmush tarzi kasalliklari" qatoriga kiritishga asos bo‘ladi. Etiopatogenez: Jarayon murakkab bo‘lib, tosh hosil bo‘lishiga iqlim, ovqatlanish ratsioni, suyuqlik balansi, genetik predispozitsiya va siydik yo‘llari infeksiyalari ta’sir ko‘rsatadi. Klinik manzarasi va diagnostika: Kasallik uzoq vaqt simptomsiz kechishi mumkin. Asosiy klinik belgi — og‘riq sindromi va gematuriya. Ultratovush tekshiruvi (UTT) — birlamchi, xavfsiz diagnostika usulidir. Davolash va profilaktika: O‘lchami 6 mm gacha bo‘lgan toshlarda konservativ terapiya, yirik toshlarda minimal invaziv jarrohlik usullari talab etiladi. Xulosa: Maqolada urolitiazning zamonaviy diagnostika va davolash tamoyillari hamda Samarqand viloyati misolida o‘tkazilgan klinik tahlil natijalari yoritilgan. Kalit so'zlar: urolitiaz, pediatriya, etiopatogenez, epidemiologiya, metabolik skrining, minimal invaziv jarrohlik.