DASTLABKI TERGOVDA JAMOATCHILIKNING ISHTIROKI
Annotatsiya
Dastlabki tergovda jamoatchilikning ishtiroki Oʻzbekistondagi shaffof va adolatli huquqiy tizimning asosiy tamoyillaridan biridir. Konstitutsiyaviy prinsiplarga asoslangan va tarixiy rivojlanish jarayonida shakllangan ushbu ishtirok, xususan Jinoyat-protsessual kodeksining (JPK) 349-moddasida belgilanganidek, tergovchilarga jinoyatlarning oldini olish va ularni fosh etish uchun jamoatchilik yordamidan foydalanish imkonini beradi. Bu muhim maʼlumotlarni yigʻish va qidirilayotgan shaxslar yoki narsalarni aniqlashga yordam beradi. G.Z. Tuleganova, D. Bazarova va I. Astanov kabi taniqli oʻzbek protsessualist olimlari jamoat birlashmalarining xolislar, tarjimonlar va mutaxassislarni tavsiya qilishi tergov harakatlarida xolislik, mutaxassislik va jamoatchilik ishonchini taʼminlashda muhimligini taʼkidlaydilar. Xorijiy mamlakatlar amaliyoti, jumladan, umumiy huquq tizimlaridagi fuqarolar ishtirokidan tortib, kontinental huquq tizimlaridagi jamoatchilik nazoratining rasmiylashtirilgan mexanizmlari dastlabki tergovning samaradorligi va demokratik legitimligini oshirish boʻyicha qimmatli maʼlumotlarni taqdim etadi. Foydalarni eʼtirof etgan holda, akademik doiralardagi munozaralar jamoatchilik ishtirokining haqiqiy mustaqilligini taʼminlash, ishtirokchilar uchun maxsus treninglar oʻtkazish va fuqarolarning xabardorligini oshirish zarurligini ham koʻrsatadi. Ushbu hamkorlikdagi yondashuv hisobdorlikni oshiradi va huquqni muhofaza qilish samaradorligiga sezilarli hissa qoʻshadi, bu esa adolat va qonun ustuvorligiga boʻlgan demokratik majburiyatni aks ettiradi