DEĞERLİ TAŞLARIN (CEVHERLERİN) ŞİFALI KULLANIMI: TUHFE-İ MURÂDÎ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Annotatsiya
Cevher veya cevahir olarak adlandırılan değerli taşlar, tarih boyunca süs eşyası ve şifa kaynağı olarak kullanılmış, toplumsal ve kültürel dönüşümlerde önemli bir rol oynamıştır. Cevhernâme veya cevâhir-nâme, değerli taşlar hakkında yazılmış eserlerin genel adıdır. Arapça ve Farsçadan tercüme edilen bu metinlerde, taşların kökenleri, özellikleri, tıbbi faydaları, zararları ve kullanım yöntemleri gibi konular ele alınmıştır. Türkçe cevhernâmelerin ilk örnekleri, Muhammed ibni Mahmûd el-Şirvânî’nin Cevhernâme ve Tuhfe-i Murâdî adlı eserleridir. Tuhfe-i Murâdî, taşların çıkarıldığı bölgeler, özellikleri, tıbbi kullanımları ve hastalıkları tedavi edici etkileri hakkında detaylı bilgiler içerir. Bu çalışmada, Tuhfe-i Murâdî adlı eserde yer alan akik, elmas, inci, kehribar, lal, lacivert, mercan, firuze, yakut, yeşim, zebercet ve zümrüt gibi değerli taşlar ele alınacaktır. Çalışmada, söz konusu taşların kökenleri, tarihî metinlerdeki kullanımları, Arapça ve Farsça karşılıkları, tıbbi ve metafiziksel etkileri ile kullanımında dikkate alınması gereken hususlar bilimsel bir yaklaşımla incelenecektir.