QONNING QOVUSHQOQLIGINI ANIQLASHNING BIOFIZIK USULLARI
Annotatsiya
Qon qovushqoqligi gemoreologiyaning asosiy ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, u yurak-qon tomir tizimi, mikrosirkulyatsiya, to‘qimalarga kislorod yetkazilishi va tromboz xavfini baholashda muhim ahamiyatga ega. Qon oddiy suyuqlik emas, balki plazma va shaklli elementlardan tashkil topgan murakkab biologik suspenziya hisoblanadi. Shu sababli uning qovushqoqligi suv yoki plazma kabi doimiy bo‘lmaydi, balki gematokrit, eritrotsitlar deformatsiyasi, eritrotsitlar agregatsiyasi, plazma oqsillari, harorat va oqim tezligiga bog‘liq holda o‘zgaradi. Zamonaviy biofizik usullarda qon qovushqoqligini aniqlash uchun kapillyar viskozimetriya, rotatsion viskozimetriya, konus-plastinka usuli, skanerlovchi kapillyar viskozimetrlar, mikrofluidik texnologiyalar va optik monitoring yondashuvlari qo‘llaniladi. Ushbu maqolada qon qovushqoqligining biofizik mohiyati, uni aniqlash usullari, klinik ahamiyati va zamonaviy tibbiyotdagi qo‘llanilish imkoniyatlari IMRAD talablari asosida yoritildi.