KVANT NUQTALAR VA NANOMATERIALLARNING FOTOLYUMINESSENSIYA XOSSALARI: OPTIK, ELEKTRONIKA VA ENERGETIKA SOHALARIDA QO'LLANILISHI
Annotatsiya
Ushbu maqolada kvant nuqtalar va boshqa nanomateriallarning fotolyuminessensiya (FL) xossalari hamda ularning optik, elektronika va energetika sohalarida qo'llanilishi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida nanoo'lchamdagi materiallarda kvant o'lcham effekti natijasida yorug'lik chiqarish jarayonining qanday o'zgarishi, zarracha o'lchami va chiqarilgan nurlanish to'lqin uzunligi o'rtasidagi bog'liqlik ko'rib chiqildi. CdSe, ZnS, karbon nuqtalar va perovskit nanostrukturalarning FL xossalari solishtirma tahlil asosida o'rganildi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, kvant nuqtalarning o'lchami 2 nm dan 8 nm gacha oshirilishi FL nurlanish to'lqin uzunligini ko'k (460 nm) dan qizil (650 nm) sohaga siljitadi. Yadro-qobiq (CdSe/ZnS) tuzilishli kvant nuqtalar 90–95% gacha kvant unumdorligi (quantum yield) ko'rsatdi. Perovskit nanokristallarida FWHM ≈ 20 nm bo'lgani holda ~95% kvant unumdorligi qayd etildi. Ushbu xossalar QLED displeylar, fotodetektorlar, biotibbiy markerlar va quyosh energiyasini to'plovchi tizimlarda keng qo'llanilishini asoslaydi.