NARKOTIK VOSITALAR, PSIXOTROP MODDALAR VA PREKURSORLARNING INTERNETDAGI SAVDOSIGA QARSHI KURASHISH
Annotatsiya
Ushbu ilmiy maqolada narkotik vositalar, psixotrop moddalar va ularning prekursorlari savdosining to‘liq raqamli makonga (Internet, Darknet, messenjerlar) ko‘chishi bilan bog‘liq zamonaviy kriminologik va huquqiy muammolar kompleks tahlil qilingan. «Kontaktssiz» (yuzma-yuz bo‘lmagan) savdo mexanizmlari, xususan, Telegram botlar, yashirin internet do‘konlari va «zakladka» (maxfiy joylab ketish) tizimining ishlash prinsiplari ochib berilgan. Giyohvandlik mablag‘larini legallashtirishda kriptovalyutalar va elektron to‘lov tizimlarining o‘rni tadqiq etilgan. Shuningdek, ichki ishlar organlari faoliyatida ochiq ma’lumotlar manbalari (OSINT), raqamli kriminalistika va sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llash orqali kiber-narkotrafikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish hamda milliy qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. В данной научной статье проводится комплексный анализ современных криминологических и правовых проблем, связанных с переходом торговли наркотическими средствами, психотропными веществами и их прекурсорами в цифровое пространство (Интернет, Даркнет, мессенджеры). Раскрыты механизмы «бесконтактной» торговли, в частности, принципы работы Telegram-ботов, скрытых интернет-магазинов и системы «закладок». Исследована роль криптовалют и электронных платежных систем в легализации наркодоходов. Также разработаны конкретные научно-практические предложения по повышению эффективности борьбы с кибернаркотрафиком путем применения в деятельности органов внутренних дел разведки на основе открытых источников (OSINT), цифровой криминалистики и технологий искусственного интеллекта, а также по совершенствованию национального законодательства. This scientific article provides a comprehensive analysis of modern criminological and legal problems associated with the transition of the trade in narcotic drugs, psychotropic substances, and their precursors to the digital space (Internet, Darknet, messengers). The mechanisms of "contactless" trade, in particular, the operating principles of Telegram bots, hidden online stores, and the "dead drop" (zakladka) system, are revealed. The role of cryptocurrencies and electronic payment systems in laundering drug proceeds is investigated. Furthermore, specific scientific and practical proposals are developed to increase the effectiveness of combating cyber drug trafficking through the use of open-source intelligence (OSINT), digital forensics, and artificial intelligence technologies in the activities of internal affairs bodies, as well as to improve national legislation.