ATEROSKLEROZDA SELENNING AHAMIYATI
Annotatsiya
Ateroskleroz zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb muammolaridan biri bo‘lib, yurak-qon tomir kasalliklari ichida yetakchi o‘rin egallaydi. An’anaviy qarashlarda ushbu kasallik lipid almashinuvi buzilishi bilan bog‘liq deb hisoblangan bo‘lsa, so‘nggi ilmiy tadqiqotlar uning murakkab yallig‘lanish va immunologik jarayonlar bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatmoqda. So‘nggi yillarda mikroelementlarning yurak-qon tomir kasalliklaridagi o‘rni tobora ko‘proq o‘rganilmoqda. Xususan, selen elementi ateroskleroz rivojlanishiga ta’sir etuvchi muhim biologik omillardan biri sifatida e’tiborni tortmoqda. Tadqiqotchilar tomonidan o‘tkazilgan izlanishlar shuni ko‘rsatadiki, selen va unga bog‘liq selenoproteinlar ateroskleroz jarayoniga qarshi himoya mexanizmlarini faollashtirishi mumkin.Ilmiy tahlillarga ko‘ra, selenning asosiy ta’siri uning tarkibiga kiruvchi selenoproteinlar orqali amalga oshadi. Jumladan, glutation-peroksidaza, tioredoksinreduktaza, selenoprotein P va selenoprotein S kabi fermentlar antioksidant himoyada muhim rol o‘ynaydi. Ushbu moddalar hujayralarda oksidlovchi stressni kamaytiradi, bu esa tomir devorining zararlanishini oldini olishda muhim ahamiyatga ega.