PAXTA SELLYULOZASIDAN KARBOKSIMETILSELLYULOZA OLISH TEXNOLOGIYASI VA UNING SANOATDA QO'LLANILISHI
Annotatsiya
Mazkur tadqiqotda paxta sellyulozasidan karboksimetilsellyuloza (KMS) sintez qilishning kimyoviy mexanizmi, texnologik bosqichlari va mahsulot xarakteristikalari ko‘rib chiqildi. KMS olishda monokloro sirka kislotasi bilan ishqoriy muhitda karboksimetillanish reaksiyasining parametrlari — NaOH konsentratsiyasi (10–40%), monokloro sirka kislotasi miqdori (0,5–3,0 mol/mol AGU), harorat (40–80°C) va reaksiya vaqti (1–4 soat) — mahsulot o‘rniga bosish darajasiga (DS) ta'siri tahlil qilindi. DS 0,4–1,5 oralig‘ida olingan KMS namunalarining eruvchanligi, qovushoqligi, reaktivligi va xloridlar miqdori baholandi. O‘zbekiston paxta sanoatidan hosil bo‘ladigan sellyuloza xomashyosi asosida KMS ishlab chiqarishning iqtisodiy va ekologik afzalliklari ko‘rsatildi.